السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
36
تفسير الميزان ( فارسي )
كند ، مگر براى حج و يا عمره ، و يا براى طلب مالى كه مىترسد اگر به دنبالش نرود تلف بشود . « 1 » مؤلف : و اين نكته استفاده لطيفى است كه امام از اطلاق آيه براى حكم كراهت سفر كرده است چون مسافرت در رمضان جايز است اما با كراهت . و در كافى از على بن الحسين ع روايت آورده كه فرمود : اما روزه در سفر و در حال مرض ، عامه در آن اختلاف كردهاند ، بعضى گفتهاند : مريض و مسافر مىتواند روزه بگيرد ، و بعضى ديگر گفتهاند نبايد بگيرد ، طايفه سوم گفتهاند مختار است ، اگر خواست بگيرد و اگر نخواست نگيرد ، ولى ما مىگوئيم بايد در اين دو حال حتما روزه را بشكند ، و افطار كند ، ( منظور اين است كه روزه نبايد بگيرد ، پس اگر در سفر و يا حال مرض روزه بگيرد روزهاش درست نيست بايد آن چند روز را دوباره قضا كند ) براى اينكه خداى عز و جل مىفرمايد ، * ( « فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ » ) * . « 2 » مؤلف : اين روايت را عياشى نيز نقل كرده است . و در تفسير عياشى از امام باقر ع روايت آورده كه در تفسير جمله * ( « فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْه » ) * فرموده : چقدر اين بيان براى كسى كه تعقلش كند روشن است ! براى اينكه در عبارتى كوتاه اين معنا را رسانده ، كه هر كس ماه رمضان را درك كرد بايد روزهاش را بگيرد ، و هر كس در ماه رمضان مسافرت كرد بايد روزهاش را بخورد . « 3 » مؤلف : روايات وارده از ائمه اهل بيت ع در اينكه مريض و مسافر حتما بايد روزهاش را بخورد بسيار زياد است ، و اين مذهب ائمه اهل بيت ع است ، ( بخلاف علماى اهل سنت كه روزه رمضان را براى مسافر و مريض اختيارى مىدانند ) ، و آيه شريفه بطورى كه خواننده توجه فرمود بر مذهب ائمه اهل بيت ع دلالت دارد . « 4 » و نيز در تفسير عياشى از ابى بصير روايت آمده كه گفت : من از امام ع از معناى جمله : * ( « وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَه فِدْيَةٌ طَعامُ مِسْكِينٍ » ) * پرسيدم فرمود : منظور بيماران و سالخوردگانى است كه توانايى روزه گرفتن ندارند . « 5 »
--> ( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 80 ( 2 ) فروع كافى ج 4 ص 86 ( 3 ) عياشى ج 1 ص 81 ( 4 ) وسائل ج 7 ص 154 و ص 123 ( 5 ) تفسير عياشى ج 1 ص 78 - 79